AI-chatbots als ‘virtuele vriend’

Jongeren gebruiken AI steeds persoonlijker

Steeds meer jongeren gebruiken AI-chatbots niet alleen voor schoolwerk of praktische vragen, maar ook als gesprekspartner. Ze bespreken gevoelens, onzekerheden en persoonlijke situaties met systemen zoals ChatGPT of andere AI-apps. Dat blijkt uit een recent artikel van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Kennisnet en het Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn.

 

De organisaties benadrukken dat deze ontwikkeling aandacht vraagt van onderwijsprofessionals en opvoeders. Niet om angst te creëren, maar om bewust om te gaan met de kansen én risico’s van AI in de leefwereld van jongeren.

 

Waarom AI-chatbots aantrekkelijk zijn?

Volgens de onderzoekers voelen AI-chatbots vaak toegankelijk en veilig voor jongeren. De systemen zijn altijd beschikbaar, reageren vriendelijk en sluiten aan op persoonlijke voorkeuren. Daardoor kunnen gesprekken al snel persoonlijk aanvoelen.

 

Aandachtspunten voor ontwikkeling en welzijn

Tegelijkertijd wijzen de organisaties op belangrijke aandachtspunten. Jongeren bevinden zich nog volop in hun sociale en emotionele ontwikkeling. Wanneer gesprekken en steun steeds vaker bij AI worden gezocht, kan dat invloed hebben op hoe jongeren leren omgaan met echte menselijke interacties, verschillen van mening en sociale situaties. Ook bestaat het risico dat gevoelens van eenzaamheid of isolement versterkt worden.

 

Bewust omgaan met AI in onderwijs en begeleiding

Het NJi en Kennisnet adviseren scholen daarom om aandacht te besteden aan de sociale en ethische kanten van AI-gebruik. Daarbij gaat het niet alleen over technische kennis, maar ook over bewustwording:

• hoe AI werkt;
• waarom chatbots vaak bevestigend reageren;
• en waarom menselijke contacten belangrijk blijven.

Ook wordt benadrukt dat open gesprekken met leerlingen en ouders belangrijk zijn. Jongeren verbieden om AI te gebruiken is volgens de organisaties niet realistisch, maar scholen kunnen wel helpen om bewust en kritisch met deze technologie om te gaan.

 

Rol van mentoren en begeleiding

Bij School's cool Nijmegen & Regio volgen we deze ontwikkelingen met interesse. Technologie kan ondersteunend zijn, maar persoonlijke aandacht, echte gesprekken en menselijk contact blijven onmisbaar voor de ontwikkeling van jongeren.

 

Daarom zullen wij dit onderwerp ook delen met onze mentoren, zodat zij alert kunnen zijn op hoe jongeren AI gebruiken en hierover het gesprek kunnen voeren wanneer dat nodig is.

 

Meer informatie

Meer weten? Bekijk de website van het Nederlands Jeugdinstituut door hier te klikken. 

Of bekijk het artikel van Kennisnet door hier te klikken.